Xây nhà thờ gia đình theo chuẩn 3 gian truyền thống là hướng đi phù hợp với những dòng họ mong muốn một không gian thờ tự riêng, trang nghiêm mà vẫn gần gũi. Không gian được tổ chức theo lối kẻ truyền, bố cục 3 gian rõ ràng, phù hợp cho việc thờ tự và sum họp con cháu. Bài viết sẽ giúp quý gia chủ hiểu kỹ về bố cục không gian, đặc điểm kiến trúc, chất liệu gỗ, cùng các yếu tố phong thủy quan trọng trong quá trình thiết kế.
Giới thiệu về xây nhà thờ gia đình
Nhà thờ gia đình 3 gian là không gian thờ tự riêng của một chi, một nhánh họ, thường có quy mô nhỏ hơn nhà thờ họ lớn nhưng vẫn tuân theo khuôn mẫu kiến trúc cổ truyền Bắc Bộ. Công trình này giúp gìn giữ nếp sống tâm linh, là nơi con cháu tụ họp vào dịp lễ tết, giỗ tổ, tạo sự gắn kết dòng tộc qua nhiều đời.
So với các dạng nhà thờ họ 5 gian, 7 gian, kiến trúc xây nhà thờ gia đình 3 gian truyền thống có ưu điểm là phù hợp cả với những khu đất vừa và nhỏ, kể cả xây trong khuôn viên nhà ở hiện đại hoặc trên tầng 2 của nhà phố. Thời gian thi công cũng nhanh hơn nhờ phần kết cấu gỗ được gia công tại xưởng, sau đó mới lắp dựng tại công trình nhưng vẫn đảm bảo độ bền hàng chục năm khi chọn đúng vật liệu.
Đặc điểm kiến trúc nhà thờ gia đình 3 gian truyền thống
Kiến trúc xây nhà thờ gia đình 3 gian chuẩn truyền thống thường đi theo lối nhà gỗ kẻ truyền với hệ khung cột, kèo, vì được tính toán kỹ lưỡng về tỷ lệ và kết cấu. Nhiều công trình được thiết kế theo kiểu tiền kẻ hậu bẩy, vì đốc chồng rường, vách thuận ốp đố vỏ măng, tạo nên không gian ấm cúng và vững chãi.
Bố cục không gian 3 gian chuẩn kẻ truyền
Trong kiểu nhà gỗ 3 gian kẻ truyền, gian giữa luôn là trung tâm, bố trí ban thờ chính, ngai thờ, hoành phi câu đối, cửa võng và các đồ thờ quan trọng của gia tiên. Hai gian bên thường dùng để thờ phụ, bày sập gụ, trường kỷ tiếp khách hoặc làm chỗ nghỉ chân mỗi dịp con cháu về sum họp, tạo nên sự đối xứng và ấm cúng cho toàn bộ không gian.
Kết cấu kẻ truyền đặc trưng với hệ cột cái, cột con, xà, bẩy, vì kèo được liên kết mộng gỗ, hạn chế dùng đinh thép, vừa chắc chắn vừa giữ được vẻ mộc mạc của kiến trúc truyền thống. Mái thường là mái ngói dốc, hai mái hoặc bốn mái, có thể thêm đao cong ở đầu đỉnh để tăng tính thẩm mỹ và biểu trưng cho sự thanh thoát, vươn lên.
Chất liệu sử dụng cao cấp, bền vững
Với kiến trúc xây nhà thờ gia đình 3 gian truyền thống, vật liệu chính thường là gỗ lim, gỗ mít, gỗ xoan đào đã được xử lý kỹ nhằm hạn chế mối mọt và cong vênh. Phần móng, bậc tam cấp, chân tảng có thể dùng đá xanh, kết hợp tường gạch, mái ngói ta hoặc ngói mũi hài để công trình bền vững theo thời gian.
Nội thất thờ tự như án gian, cửa võng, hoành phi câu đối thường được chạm khắc hoa văn tứ linh, tứ quý, hoa lá cách điệu, sau đó sơn son thếp vàng, thể hiện sự tôn kính với tổ tiên và gu thẩm mỹ của gia chủ. Đây cũng là điểm nhấn nghệ thuật giúp nhà thờ gia đình 3 gian kẻ truyền khác biệt so với các dạng công trình dân dụng thông thường.
>> Xem thêm: Sân gạch đỏ – Lựa chọn hoàn hảo cho kiến trúc nhà gỗ cổ truyền
Các yếu tố phong thủy quan trọng
Hướng nhà thờ gia đình 3 gian thường ưu tiên các hướng tốt theo mệnh chủ, phổ biến là Nam hoặc Đông Nam để đón gió mát, ánh sáng hài hòa và hạn chế gió lạnh, nắng gắt chiếu thẳng vào không gian thờ tự. Phía trước nhà nên có khoảng sân thoáng, bậc tam cấp và lối đi rộng rãi, tránh đường hoặc cổng đâm thẳng vào trung tâm ban thờ.
Bàn thờ cần đặt cao ráo, dựa lưng vào tường vững chắc, không bố trí phía sau là khu vệ sinh, bếp hoặc khoảng trống, đồng thời sắp xếp đồ thờ có tôn ti, đối xứng để giữ năng lượng yên ổn, trang nghiêm. Quý gia chủ cũng nên chú ý chọn ngày động thổ, cất nóc, nhập trạch phù hợp, kết hợp với các nghi lễ truyền thống của dòng họ để tăng sự an tâm cho con cháu.
Quy trình xây nhà thờ gia đình 3 gian truyền thống
Quy trình xây nhà thờ gia đình 3 gian nên bắt đầu từ bước khảo sát hiện trạng, lắng nghe mong muốn, khả năng tài chính và yêu cầu phong thủy của gia chủ. Từ đó, kiến trúc sư đề xuất phương án tổng thể về vị trí đặt nhà thờ, cách kết hợp với nhà ở, sân vườn, cổng, lối đi… sao cho đồng bộ và thuận lợi sử dụng.
Tiếp theo là giai đoạn thiết kế kiến trúc, kết cấu, nội thất nhà gỗ kẻ truyền, bao gồm bản vẽ mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt, số lượng và kích thước cột, vì, kèo, cùng không gian thờ, tiếp khách, hậu cung nếu có. Nhiều đơn vị còn cung cấp phương án 3D giúp gia chủ hình dung rõ công trình trước khi thi công, giảm rủi ro chỉnh sửa về sau.
Sau khi chốt thiết kế, xưởng nhà gỗ tiến hành chọn gỗ, xẻ, hong, sấy và gia công từng cấu kiện theo đúng kích thước, đục chạm hoa văn truyền thống như tứ quý, bầu rượu túi thơ, cầm kỳ thi họa… Công trình sau đó được lắp dựng tại công trường, lợp mái, hoàn thiện cửa bức bàn, ô thoáng, sân vườn, rồi mới bày trí đồ thờ, bàn ghế và nghiệm thu tổng thể.
Lựa chọn xây nhà thờ gia đình theo lối kẻ truyền Bắc Bộ là hướng đi phù hợp với quý gia chủ mong muốn công trình 3 gian chuẩn truyền thống, bền và đẹp theo thời gian. Từ thiết kế mặt bằng, phối cảnh, chọn gỗ, đến lắp dựng khung và hoàn thiện nội thất thờ tự đều cần đơn vị am hiểu nhà gỗ cổ truyền. Quý gia chủ có thể tham khảo Nhà Gỗ Phúc Lộc hoặc Kiến Trúc Phúc Lộc để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết.
Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc
Số điện thoại: 0973812666
Nhận tư vấn thiết kế: Th.s kiến trúc sư Nguyễn Huy Khiêm
Xưởng sản xuất: xã Cần Kiệm, huyện Thạch thất, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)
>Tham khảo thêm video về nhà gỗ truyền thống Bắc Bộ
>Tham khảo thêm những dự án nhà gỗ đẹp